Το πιθανότερο είναι ότι όταν –τον Φεβρουάριο του 2004– ο τότε φοιτητής του «Harvard» Μάρκ Ζούκερμπεργκ έβαζε το θεμέλιο λίθο του Facebook δεν φανταζόταν τι θα επακολουθούσε. Αρχικά, η γνωστή σελίδα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούσε μια μορφή (διαδικτυακής) επικοινωνίας μεταξύ των μελών του φημισμένου πανεπιστημίου. Σήμερα αριθμεί περίπου 150.000.000 μέλη απ’ όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη.
Το facebook μπορεί να αποτελεί ένα εξαιρετικό εργαλείο βοηθητικό σε πάρα πολλά επίπεδα, αλλά κι έναν ύπουλο εχθρό που μπορεί να οδηγήσει μέχρι και την καταστροφή. Και ποιος είναι ο πιο ευάλωτος κρίκος? Τα παιδιά και οι νέοι που σήμερα εμφανίζονται εξαιρετικά εξοικειωμένοι στη χρήση του, έστω με κάποια βοήθεια από τους γονείς και τους δασκάλους. Και τότε τα πράγματα μπορούν πολύ εύκολα να γίνουν ανεξέλεγκτα. Σύμφωνα με μια πολύ πρόσφατη έρευνα,1 στα 10 παιδιά πέφτει θύμα εκβιασμού ή παρενόχλησης μέσω internet. Τα θύματα διαδικτύου δεν βρίσκουν πουθενά καταφύγιο διαφυγής. Η τεχνολογία επιτρέπει στην συνεχόμενη παρενόχληση μέσα από μηνύματα κινητού τηλεφώνου και ιστοσελίδων, ενώ συγχρόνως τα συκοφαντικά σχόλια μπορούν να κυκλοφορήσουν παντού χωρίς καμία δυνατότητα παρεμπόδισής τους. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι ο εντοπισμός του δράστη είναι εξαιρετικά δύσκολος! Η παρενόχληση μπορεί να γίνει με ανωνυμία δηλαδή με χρήση ψευδωνύμου και ψεύτικου profile που είναι συνήθως αδύναμοι χαρακτήρες και καταπιεσμένοι από τους υπόλοιπους μαθητές στο σχολείο. Συνηθίζουν να προσβάλλουν, να συκοφαντούν και να κάνουν φραστικές επιθέσεις στους πιο ισχυρούς , με την ασφάλεια που τους παρέχει η ανωνυμία τους, γεγονός που δεν μπορεί να συμβεί στην καθημερινότητα.
Αρνητική επίδραση παρατηρείται επίσης και στην ψυχική υγεία των νέων. Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, με κυριότερη το facebook , μπορεί να βλάψουν σοβαρά την ψυχική υγεία των νέων, σύμφωνα με νέα έρευνα που διεξήχθη από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια. Σύμφωνα με τους επιστήμονες , το facebook προκαλεί αντικοινωνική συμπεριφορά και διάφορες ψυχολογικές δυσλειτουργίες, ιδίως στα άτομα νεαρής ηλικίας. Ειδικότερα οι νέοι που επισκέπτονται συχνότερα την σελίδα τους στο facebook , είναι πιθανότερο να παρουσιάσουν επιθετική συμπεριφορά, συμπτώματα άγχους, δυσκολία στον ύπνο, αλλά και να γίνουν επιρρεπείς σε διάφορες μορφές ασθενειών από τους εγκρατείς χρήστες της σελίδας.
Το facebook προσφέρει ένα ελεύθερο πεδίο για γνωριμίες με αμέτρητα άτομα από όλο τον κόσμο. Τα άτομα αυτά μπορεί να είναι και επικίνδυνα και να παρασύρουν ανυποψίαστους χρήστες. Η ταυτότητα των χρηστών είναι κάτι το οποίο κατασκευάζεται αποκλειστικά από τους ίδιους χωρίς να υπόκειται σε κανέναν ουσιαστικό έλεγχο. Κατά συνέπεια, οποιοσδήποτε επιθυμεί να χρησιμοποιήσει το facebook για τους δικούς του αρρωστημένους λόγους, μπορεί πολύ εύκολα να κατασκευάσει μια πλαστή ταυτότητα που τα εξυπηρετεί τα εκάστοτε συμφέροντά του. Αυτό ήταν το σύνηθες χαρακτηριστικό των υποθέσεων παραπλάνησης, βιασμού και δολοφονίας που είδαν το φως της δημοσιότητας, όταν ανυποψίαστοι χρήστες έπεσαν θύματα των κακόβουλων αυτών ατόμων. Κάνοντας γνωριμίες με νέα άτομα μέσω του facebook συνομιλούσαν με κάποιους που πίστευαν ότι η πραγματική τους ταυτότητα είναι αυτή που παρουσιαζόταν, ενώ η αλήθεια ήταν πολύ διαφορετική. Έτσι, όταν έφτασε η στιγμή να συναντηθούν με τα άτομα αυτά από κοντά, βρέθηκαν μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις και έπεσαν θύματα βιασμών και δολοφονίας.
To facebook, όπως και τα λοιπά κοινωνικά δίκτυα, κάνουν εφικτό ένα σύγχρονο παράδοξο: ενώ οι χρήστες απογυμνώνονται κοινωνικά και ψυχικά, ξετυλίγοντας δημοσίως πολυποίκιλες πτυχές της προσωπικότητας τους και του ιδιωτικού τους βίου, παράλληλα είναι πιο κλειστοί στον εαυτό τους από ποτέ. Οι χρήστες μπορεί να έχουν εκατοντάδες "φίλους" εγγεγραμμένους στο προφίλ τους. Πόσοι όμως εξ αυτών είναι πραγματικοί τους φίλοι? Με πόσους εξ αυτών μπορεί να έρθει σε πραγματική πρόσωπο με πρόσωπο επαφή, να μοιραστεί τις ανησυχίες του, τα συναισθήματα του και τους φόβους του? Η αντικατάσταση του προσώπου από την οθόνη του υπολογιστή οδηγεί στην αποξένωση. Τα παιδιά δεν παίζουν πια σε δρόμους και πλατείες, ούτε καν ομαδικά παιχνίδια στα σπίτια. Απομονώνονται στο δωμάτιο τους, μπροστά στο ψυχρό μηχάνημα του ηλεκτρονικού υπολογιστή παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια μόνοι τους ή στην καλύτερη περίπτωση με τους φίλους τους που βρίσκονται συνδεδεμένοι. Οι μεγαλύτεροι εκτός από τα παιχνίδια που και αυτοί παίζουν προσπαθούν να κοινωνικοποιηθούν, να αποκτήσουν φίλους ή ερωτικούς συντρόφους. Με τον τρόπο αυτόν όμως, οι διαπροσωπικές σχέσεις περιορίζονται. Η αληθινή επικοινωνία υπονομεύεται και συχνά ακρωτηριάζεται. Όταν δεν υπάρχει διαπροσωπική επαφή, εκλείπουν και οι κοινωνικές δεξιότητες που αναπτύσσονται ή αλλιώς αυτό που ονομάζεται κοινωνική νοημοσύνη. Μια κίνηση, ένας μορφασμός ή ένα βλέμμα, που θα φανέρωναν τα αληθινά συναισθήματα στον απέναντι μας, εκλείπουν και φανερώνονται μόνο όσα θέλουμε επιλεκτικά, αποκρύπτοντας επιμελώς τον πραγματικό μας εαυτό και στερώντας μας από την ουσιαστική επαφή.
Τέλος το facebook δεν ήρθε για να αντικαταστήσει τον αληθινό κόσμο. Πρόκειται για ένα παράλληλο διαδικτυακό σύμπαν όπου κάνουμε φιλίες ακόμα και με αγνώστους για να δείχνουμε δημοφιλείς. Μας διασκεδάζει και μας γεμίζει ευχάριστα τον ελεύθερο χρόνο μας αλλά ως εκεί. Η αληθινή ζωή είναι αλλού.
Το facebook μπορεί να αποτελεί ένα εξαιρετικό εργαλείο βοηθητικό σε πάρα πολλά επίπεδα, αλλά κι έναν ύπουλο εχθρό που μπορεί να οδηγήσει μέχρι και την καταστροφή. Και ποιος είναι ο πιο ευάλωτος κρίκος? Τα παιδιά και οι νέοι που σήμερα εμφανίζονται εξαιρετικά εξοικειωμένοι στη χρήση του, έστω με κάποια βοήθεια από τους γονείς και τους δασκάλους. Και τότε τα πράγματα μπορούν πολύ εύκολα να γίνουν ανεξέλεγκτα. Σύμφωνα με μια πολύ πρόσφατη έρευνα,1 στα 10 παιδιά πέφτει θύμα εκβιασμού ή παρενόχλησης μέσω internet. Τα θύματα διαδικτύου δεν βρίσκουν πουθενά καταφύγιο διαφυγής. Η τεχνολογία επιτρέπει στην συνεχόμενη παρενόχληση μέσα από μηνύματα κινητού τηλεφώνου και ιστοσελίδων, ενώ συγχρόνως τα συκοφαντικά σχόλια μπορούν να κυκλοφορήσουν παντού χωρίς καμία δυνατότητα παρεμπόδισής τους. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι ο εντοπισμός του δράστη είναι εξαιρετικά δύσκολος! Η παρενόχληση μπορεί να γίνει με ανωνυμία δηλαδή με χρήση ψευδωνύμου και ψεύτικου profile που είναι συνήθως αδύναμοι χαρακτήρες και καταπιεσμένοι από τους υπόλοιπους μαθητές στο σχολείο. Συνηθίζουν να προσβάλλουν, να συκοφαντούν και να κάνουν φραστικές επιθέσεις στους πιο ισχυρούς , με την ασφάλεια που τους παρέχει η ανωνυμία τους, γεγονός που δεν μπορεί να συμβεί στην καθημερινότητα.
Αρνητική επίδραση παρατηρείται επίσης και στην ψυχική υγεία των νέων. Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, με κυριότερη το facebook , μπορεί να βλάψουν σοβαρά την ψυχική υγεία των νέων, σύμφωνα με νέα έρευνα που διεξήχθη από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια. Σύμφωνα με τους επιστήμονες , το facebook προκαλεί αντικοινωνική συμπεριφορά και διάφορες ψυχολογικές δυσλειτουργίες, ιδίως στα άτομα νεαρής ηλικίας. Ειδικότερα οι νέοι που επισκέπτονται συχνότερα την σελίδα τους στο facebook , είναι πιθανότερο να παρουσιάσουν επιθετική συμπεριφορά, συμπτώματα άγχους, δυσκολία στον ύπνο, αλλά και να γίνουν επιρρεπείς σε διάφορες μορφές ασθενειών από τους εγκρατείς χρήστες της σελίδας.
Το facebook προσφέρει ένα ελεύθερο πεδίο για γνωριμίες με αμέτρητα άτομα από όλο τον κόσμο. Τα άτομα αυτά μπορεί να είναι και επικίνδυνα και να παρασύρουν ανυποψίαστους χρήστες. Η ταυτότητα των χρηστών είναι κάτι το οποίο κατασκευάζεται αποκλειστικά από τους ίδιους χωρίς να υπόκειται σε κανέναν ουσιαστικό έλεγχο. Κατά συνέπεια, οποιοσδήποτε επιθυμεί να χρησιμοποιήσει το facebook για τους δικούς του αρρωστημένους λόγους, μπορεί πολύ εύκολα να κατασκευάσει μια πλαστή ταυτότητα που τα εξυπηρετεί τα εκάστοτε συμφέροντά του. Αυτό ήταν το σύνηθες χαρακτηριστικό των υποθέσεων παραπλάνησης, βιασμού και δολοφονίας που είδαν το φως της δημοσιότητας, όταν ανυποψίαστοι χρήστες έπεσαν θύματα των κακόβουλων αυτών ατόμων. Κάνοντας γνωριμίες με νέα άτομα μέσω του facebook συνομιλούσαν με κάποιους που πίστευαν ότι η πραγματική τους ταυτότητα είναι αυτή που παρουσιαζόταν, ενώ η αλήθεια ήταν πολύ διαφορετική. Έτσι, όταν έφτασε η στιγμή να συναντηθούν με τα άτομα αυτά από κοντά, βρέθηκαν μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις και έπεσαν θύματα βιασμών και δολοφονίας.
To facebook, όπως και τα λοιπά κοινωνικά δίκτυα, κάνουν εφικτό ένα σύγχρονο παράδοξο: ενώ οι χρήστες απογυμνώνονται κοινωνικά και ψυχικά, ξετυλίγοντας δημοσίως πολυποίκιλες πτυχές της προσωπικότητας τους και του ιδιωτικού τους βίου, παράλληλα είναι πιο κλειστοί στον εαυτό τους από ποτέ. Οι χρήστες μπορεί να έχουν εκατοντάδες "φίλους" εγγεγραμμένους στο προφίλ τους. Πόσοι όμως εξ αυτών είναι πραγματικοί τους φίλοι? Με πόσους εξ αυτών μπορεί να έρθει σε πραγματική πρόσωπο με πρόσωπο επαφή, να μοιραστεί τις ανησυχίες του, τα συναισθήματα του και τους φόβους του? Η αντικατάσταση του προσώπου από την οθόνη του υπολογιστή οδηγεί στην αποξένωση. Τα παιδιά δεν παίζουν πια σε δρόμους και πλατείες, ούτε καν ομαδικά παιχνίδια στα σπίτια. Απομονώνονται στο δωμάτιο τους, μπροστά στο ψυχρό μηχάνημα του ηλεκτρονικού υπολογιστή παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια μόνοι τους ή στην καλύτερη περίπτωση με τους φίλους τους που βρίσκονται συνδεδεμένοι. Οι μεγαλύτεροι εκτός από τα παιχνίδια που και αυτοί παίζουν προσπαθούν να κοινωνικοποιηθούν, να αποκτήσουν φίλους ή ερωτικούς συντρόφους. Με τον τρόπο αυτόν όμως, οι διαπροσωπικές σχέσεις περιορίζονται. Η αληθινή επικοινωνία υπονομεύεται και συχνά ακρωτηριάζεται. Όταν δεν υπάρχει διαπροσωπική επαφή, εκλείπουν και οι κοινωνικές δεξιότητες που αναπτύσσονται ή αλλιώς αυτό που ονομάζεται κοινωνική νοημοσύνη. Μια κίνηση, ένας μορφασμός ή ένα βλέμμα, που θα φανέρωναν τα αληθινά συναισθήματα στον απέναντι μας, εκλείπουν και φανερώνονται μόνο όσα θέλουμε επιλεκτικά, αποκρύπτοντας επιμελώς τον πραγματικό μας εαυτό και στερώντας μας από την ουσιαστική επαφή.
Τέλος το facebook δεν ήρθε για να αντικαταστήσει τον αληθινό κόσμο. Πρόκειται για ένα παράλληλο διαδικτυακό σύμπαν όπου κάνουμε φιλίες ακόμα και με αγνώστους για να δείχνουμε δημοφιλείς. Μας διασκεδάζει και μας γεμίζει ευχάριστα τον ελεύθερο χρόνο μας αλλά ως εκεί. Η αληθινή ζωή είναι αλλού.